Hükümetler vatandaşları kalıcı enflasyona karşı korumaya devam ediyor
![](https://taskent-haber.com.tr/wp-content/uploads/2023/04/hukumetler-vatandaslari-kalici-enflasyona-karsi-korumaya-devam-ediyor-NLznL4SM.webp)
Merkez bankalarının tarihindeki en agresif parasal sıkılaştırmaya ve elektrik fiyatlarındaki düşüşe rağmen, “sürekli enflasyon” bir sorun olmaya devam ediyor. Hükümetler, artan gıda ve elektrik fiyatları ile diğer maliyetlerin vatandaşlar üzerindeki etkisini hafifletmek için yeni önlemler almaya devam ediyor.
Kovid-19 salgını sonrası tedarik zincirindeki sorunların hafiflemesi ve Rusya-Ukrayna savaşının etkisiyle birçok ülkede gıda, emtia, elektrik ve diğer temel ihtiyaç maddelerinin fiyatları yüksek kalmaya devam ediyor.
Rusya-Ukrayna savaşının tırmandırdığı küresel belirsizlik ekonomive finans sektörlerinde yüksek seyreden fiyatlar devam ederken, diğer mal fiyatlarını tetiklemeye devam ediyor.
Ukrayna’daki savaşın yanı sıra jeopolitik gerilimler, gıda piyasasındaki arz sorunları, süregelen yüksek enflasyon, enflasyon karşısında faiz artışları, sıkı para politikası ve finansal piyasalardaki belirsizlik ekonomiyi etkiliyor.
Uzun yıllardır çok düşük enflasyon oranlarının ardından, yüksek kalıcı enflasyon, gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi gelişmiş ekonomilerde de insanların yaşam maliyetini her geçen gün artırmaktadır.
Düşük gelirli insanlar çok yüksek gıda fiyatlarıyla karşı karşıya
Merkez bankalarının çoğu fiyat istikrarını sağlamak için enflasyonu yüzde 3’ün altında hedeflerken, bu bankaların aldıkları cesur önlemlere rağmen enflasyon oranı hala hedefin oldukça üzerinde.
Ayrıca, gıda ve enerji hariç olarak hesaplanan çekirdek enflasyon, dünyanın birçok ülkesinde yüksek seviyesini korurken, ülkelerin enflasyonla mücadeleye verdiği tepkinin getirdiği sıkılaştırıcı para politikaları ekonomide durgunluk endişelerini beraberinde getiriyor.
Özellikle düşük gelirli insanlar enflasyondan mustarip, çok yüksek gıda fiyatlarıyla karşı karşıya. Çalışanlar, olağandışı yüksek enflasyon karşısında enflasyonun üzerinde fiyat artışları talep ediyor.
Geçtiğimiz ay ABD ve Avrupa’da yaşanan iflaslar ve bankacılık sektöründeki çalkantı, ülkelerin para politikalarını çok fazla sıkılaştırdığına dair endişeleri ortaya koyarken, OPEC+ kümesinin petrol üretimini günde 1 milyon varilden fazla kısma kararının prestijiyle alınması dikkat çekti. Hafta başında Mayıs ayı da enflasyonla mücadeleyi zorlaştırmak için fiyatlandı.
Bazı ekonomilerde enflasyon, elektrik fiyatlarının düşmesiyle geçen yıl ulaşılan tarihi seviyelerden yavaş yavaş düşmeye başlasa da, hükümetler enflasyonun vatandaşlar üzerindeki etkisini hafifletmek için yeni önlemler uyguluyor.
Amerika kıtası
Dünyanın en büyük ekonomisi ABD’de özellikle elektrik ve gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle geçen yılın ortasında 41 yılın zirvesine ulaşan enflasyon, Şubat ayında yıllık yüzde 6 ile beklentiler doğrultusunda gerçekleşti.
ABD yönetimi, geçtiğimiz yıl Ağustos ayında yürürlüğe giren “Enflasyonu Düşürme Yasası” çerçevesinde enflasyonu düşürmek için kapsamlı sağlık, iklim ve vergi düzenlemelerini hayata geçirdi.
Bu kapsamda ABD, fiyatlarını enflasyon oranından fazla artıran ilaç üreticilerine ceza uygulayacak. Bu, 65 yaş ve üstü bireyler için federal sağlık sigortası olan Medicare’in maliyetlerini doz başına yaklaşık 400 $ azaltacaktır.
Şubat ayında Brezilya’daki asgari fiyatın Mayıs ayı itibarıyla 1302’den 1320 Brezilya realine çıkarılacağı bildirildi. Geçen yılın Aralık ayında Kongre, yoksul ailelere yapılan sosyal yardım ödemelerini sürdürmek için bu yıl harcama üst sınırını artıran bir anayasa değişikliğini kabul etti.
Meksika bu yıl asgari ücreti yüzde 20 artırdı. Enflasyonu kontrol altına almak için gıda arzını çeşitlendirmek isteyen Meksika, geçen ay ilk kez ithal Brezilya sığır eti ürünlerine kapılarını açtı. Kolombiya’da 2023 yılı için taban fiyata yüzde 16 zam yapıldı.
Avrupa
Avrupa Kurulu, gaz fiyatı tavan sistemini Mayıs ayı itibarıyla Avrupa Birliği’ndeki tüm ticaret merkezlerini kapsayacak şekilde genişleteceğini duyurdu. AB ülkeleri geçen yıl Aralık ayında üst sınır konusunda anlaşmıştı.
Geçen ay İtalya, aileler ve işyerleri için elektrik faturalarını kesmek için yaklaşık 5 milyar avro değerindeki önlemleri onayladı. Roma, elektrik maliyetlerini azaltmak için 2023 bütçesinde 21 milyar avronun üzerinde kaynak ayırdı.
Portekiz ayrıca Mart ayında düşük gelirli ailelere yardım etmek için temel gıda ürünlerindeki katma değer vergisinin kaldırılması da dahil olmak üzere bir paket duyurdu.
Yunanistan 1 Nisan’dan itibaren taban fiyatı artırırken, bu artış geçen yılın başından bu yana üçüncü taban fiyat artışı oldu.
İrlanda, Şubat ayında ev yardımı için bir finansman paketi açıkladı ve konaklama şubesi için süreksiz olarak düşen KDV oranını yaz dönemi boyunca uzattı.
Fransa, tüketicilerin gıda fiyatlarıyla başa çıkmasına yardımcı olmak için geçen ay ülkenin ana süpermarket zincirleriyle anlaşmalar imzaladı.
Almanya geçen yıl başlattığı yardım paketi kapsamında Mayıs ayına kadar elektrik tavan fiyatının finansmanı için 14,5 milyar avro harcamayı planlıyordu.
İspanya taban fiyatı Ocak ayına göre yüzde 8 artarken, Çek hükümeti asgari fiyatı yüzde 6,8 artırdı.
Asya ve Afrika
Mart ayında Hindistan, federal hükümet çalışanları için enflasyona göre ayarlanmış ödeneği yüzde 4 artırdı.
Japonya’nın önde gelen şirketleri, hükümetin Mart ayında yaptığı ücret artışı çağrısına yanıt olarak, çeyrek yüzyılın en büyük ücret artışlarını yapmayı kabul etti. Ülkede hükümet, enflasyonu sınırlamak için mevcut bütçedeki rezerv fonlardan 2 trilyon yen’den (15,3 milyar $) fazla tahsis edecek.
Tayland geçen ay dizel ürünlerdeki ÖTV indirimini 20 Temmuz’a kadar uzatma kararı aldı.
Filipinler, geçen yıl Aralık ayında pirinç ve diğer gıda maddelerine yönelik düşük tarife oranlarını 2023’ün sonuna kadar uzattı.
Güney Afrika’daki birden fazla kamu sektörü sendikası, Mart ayı sonunda beş aylık bir grevin ardından yüzde 7,5’lik ücret artışını kabul etti.
İsrail hükümeti, Mart ayı başlarında ana kamu sektörü sendikasıyla bir ücret anlaşmasına vardı. Yaklaşık 350 bin memuru kapsayan sözleşme ile 2020-2027 yılları arasında yüzde 11 artışla bir defaya mahsus hibe verildi.
Türkiye’de en düşük emekli maaşı 5 bin 500 liradan 7 bin 500 liraya yükseltilirken, hükümet temmuz ayında asgari ücrette orta düzeyde bir zam yapılacağını açıkladı.